Power BI’da YTD, MTD ve QTD Hesaplamaları

YTD, MTD ve QTD kurumsal raporlama ekranlarında sık kullanılan üç zaman analizi yaklaşımıdır. YTD yıl başından seçili son tarihe, MTD ay başından seçili son tarihe, QTD ise çeyrek başından seçili son tarihe birikimli sonucu ifade eder.

YTD nedir?

YTD, Year To Date ifadesidir. Seçili tarihten geriye doğru yılın başlangıcından itibaren gerçekleşen değeri gösterir.

MTD nedir?

MTD, Month To Date ifadesidir. Seçili ayın başlangıcından seçili tarihe kadar olan değeri gösterir.

QTD nedir?

QTD, Quarter To Date ifadesidir. Seçili çeyreğin başlangıcından seçili tarihe kadar olan değeri gösterir.

Nerelerde kullanılır?

Yönetim dashboard’larında satış, bütçe, tahsilat, gider ve kârlılık gibi KPI’ların dönem içindeki durumunu göstermek için kullanılabilir.

Tarih tablosunun rolü

Bu hesaplamaların güvenilir çalışması için tarih tablosunun sürekli ve modelle doğru ilişkili olması önemlidir.

Karşılaştırma senaryosu

YTD değerini önceki yıl YTD değeriyle karşılaştırmak, yılın aynı dönemine göre performans analizi yapılmasını sağlar.

Uygulama: üç birikimli satış ölçüsü

Bu örnek klasik tarih sütunu tabanlı zaman zekâsını kullanır. Tarih tablosunda her gün için tek satır, boşluksuz ve benzersiz Tarih sütunu bulunmalıdır. Tablo karşılaştırılacak tam yılları kapsamalı ve Power BI içinde tarih tablosu olarak işaretlenmelidir. Tarih[Tarih] → Satis[SatisTarihi] ilişkisini aktif, bire çok ve tarih boyutundan satışa doğru kurun. Satış zaman damgaları saat içeriyorsa ilişki için ayrı bir gün sütunu kullanın. Dilimleyici ve eksen alanlarını Tarih tablosundan seçin.

Toplam Satış = SUM(Satis[Tutar])

Satış YTD =
CALCULATE([Toplam Satış], DATESYTD('Tarih'[Tarih]))

Satış MTD =
CALCULATE([Toplam Satış], DATESMTD('Tarih'[Tarih]))

Satış QTD =
CALCULATE([Toplam Satış], DATESQTD('Tarih'[Tarih]))

Önceki Yıl YTD =
CALCULATE(
    [Satış YTD],
    SAMEPERIODLASTYEAR('Tarih'[Tarih])
)

Formülleri ayrı ölçüler olarak oluşturun. Günlük bir tabloda 15 Mayıs 2026 satırı için YTD 1 Ocak–15 Mayıs, MTD 1–15 Mayıs, QTD 1 Nisan–15 Mayıs aralığını değerlendirir. Nisan başına kadar satışın 90.000 TL, nisanda 30.000 TL ve mayısın ilk 15 gününde 10.000 TL olduğunu varsayarsak YTD 130.000 TL, MTD 10.000 TL ve QTD 40.000 TL olur.

Bugün ile seçili son tarihi karıştırmayın

Bu ölçüler bilgisayarın bugünkü tarihini otomatik bitiş tarihi olarak kullanmaz. Bitiş tarihini görselin mevcut tarih bağlamı belirler. Gelecek ayları içeren bir takvim ve filtresiz kart, kullanıcının beklediğinden farklı bir dönem gösterebilir. Raporun kapanış tarihini açıkça belirleyin ve veri yenileme gecikmesini dikkate alın.

Birikimli değerleri günlük satırlardan tekrar toplamayın; aynı satış birden fazla güne taşınmış olabilir. Mali yılın başlangıcı takvim yılından farklıysa mali yıl kuralını ayrıca tasarlayın. Örnekte ocakta başlayan takvim yılı ve standart çeyrekler kullanılmıştır.

Sonuç

Power BI’da DAX konusunda başarılı olmak, yalnızca fonksiyonları ezberlemekten çok veri modelini ve hesaplama bağlamını anlamayı gerektirir. Gerçek projelerde doğru DAX; doğru model, doğru veri kaynağı ve doğru rapor tasarımıyla birlikte ele alındığında daha sürdürülebilir sonuç verir.

Sık Sorulan Sorular

YTD ne demek?

Year To Date, yıl başından seçili tarihe kadar olan birikimli değerdir.

MTD ne demek?

Month To Date, ay başından seçili tarihe kadar olan birikimli değerdir.

QTD ne demek?

Quarter To Date, çeyrek başından seçili tarihe kadar olan birikimli değerdir.

Danışmanlık

Power BI raporlarınızda DAX, veri modeli veya performans sorunları yaşıyorsanız mevcut yapınızı inceleyerek raporlama mimarisi, DAX optimizasyonu ve performans analizi konusunda danışmanlık desteği alabilirsiniz.

Kaynak

Microsoft Learn: datesytd-function-dax · Microsoft Learn: model-date-tables

Metin SEVİNDİK | İş Zekası ve Veri Danışmanlığı

Power BI ve DAX danışmanlığı için iletişime geçin.

DAX serisinde okumaya devam edin

DAX Nedir, Nasıl Çalışır, Zor mu? · CALCULATE Nasıl Çalışır? · ALL, ALLEXCEPT ve REMOVEFILTERS Arasındaki Farklar