Power BI’da Önceki Yıl Satışı Nasıl Hesaplanır?
Önceki yıl satışını göstermek, Power BI raporlarında yıl bazında performans değerlendirmesinin en yaygın örneklerinden biridir. Buradaki temel fikir, mevcut tarih bağlamını önceki yılın karşılaştırılabilir dönemine taşımaktır.
Temel ölçü
Önce mevcut satış ölçüsü oluşturulur:
Toplam Satış = SUM(Satis[Tutar])SAMEPERIODLASTYEAR ile örnek
Uygun bir tarih modeli üzerinde şu yaklaşım kullanılabilir:
Önceki Yıl Satış = CALCULATE([Toplam Satış], SAMEPERIODLASTYEAR('Tarih'[Tarih]))Yüzde değişim
Satış Değişim % = DIVIDE([Toplam Satış] - [Önceki Yıl Satış], [Önceki Yıl Satış])Görselde kullanım
Yıl veya ay alanı eksende, [Toplam Satış] ve [Önceki Yıl Satış] değerleri aynı görselde kullanılarak karşılaştırma yapılabilir.
Neden sonuç beklenenden farklı olabilir?
Tarih tablosunun eksik olması, ilişki sorunları, yanlış tarih alanının kullanılması veya görselin beklenmeyen bir filtre bağlamı oluşturması sonuçları etkileyebilir.
Adım adım: SAMEPERIODLASTYEAR ölçüsü
Bu örnek klasik tarih sütunu tabanlı zaman zekâsını kullanır. Tarih tablosunda her gün için tek satır, boşluksuz ve benzersiz Tarih sütunu bulunmalıdır. Tablo karşılaştırılacak tam yılları kapsamalı ve Power BI içinde tarih tablosu olarak işaretlenmelidir. Tarih[Tarih] → Satis[SatisTarihi] ilişkisini aktif, bire çok ve tarih boyutundan satışa doğru kurun. Satış zaman damgaları saat içeriyorsa ilişki için ayrı bir gün sütunu kullanın. Dilimleyici ve eksen alanlarını Tarih tablosundan seçin.
Toplam Satış = SUM(Satis[Tutar])
Önceki Yıl Satış =
CALCULATE(
[Toplam Satış],
SAMEPERIODLASTYEAR('Tarih'[Tarih])
)Ölçüyü bir matrise ekleyin; satırlarda Tarih tablosundan yıl ve ay bulunsun. Mart 2026 bağlamında cari ölçü Mart 2026 satışlarını, önceki yıl ölçüsü ise Mart 2025 satışlarını hesaplar. Ürün veya müşteri filtresi korunur. Bu işlev önceki yılın tamamını zorunlu olarak getirmez; mevcut tarih seçiminin önceki yıl karşılığını kullanır.
Boş sonuç geldiğinde kontrol sırası
Önce kaynak veride karşılaştırılan dönem için satış bulunduğunu doğrulayın. Sonra tarih tablosunun önceki yılı kapsadığını, ilişkinin aktif olduğunu ve ilişki alanlarında saat bileşeni sorunu olmadığını inceleyin. Son olarak görseldeki yıl ve ayın satış tablosundan değil tarih boyutundan geldiğine bakın. Satış tablosundan eklenen bir yıl filtresi, geçmiş döneme kayan tarih filtresiyle çelişebilir.
Eksik dönem ve özel takvimler
Veri ayın 15’ine kadar gelmişken ayın tamamını seçerseniz önceki yılın tam ayı karşılaştırmaya girebilir. Gerçek veri kapanış tarihini esas alan bir dönem filtresi kullanın. Artık yıl, ay sonu ve 4-4-5 gibi özel mali takvimler ayrı test senaryolarıdır. Klasik takvim eşleştirmesi iş kuralınızı karşılamıyorsa dönem anahtarlarına dayalı özel eşleştirme gerekir; formülü yalnızca tarih adını değiştirerek mali takvime uyarlamayın.
Sonuç
Power BI’da DAX konusunda başarılı olmak, yalnızca fonksiyonları ezberlemekten çok veri modelini ve hesaplama bağlamını anlamayı gerektirir. Gerçek projelerde doğru DAX; doğru model, doğru veri kaynağı ve doğru rapor tasarımıyla birlikte ele alındığında daha sürdürülebilir sonuç verir.
Sık Sorulan Sorular
SAMEPERIODLASTYEAR ne yapar?
Mevcut tarih bağlamının önceki yıl karşılığını temel alan bir tarih kümesi sağlar.
Önceki yıl hesabı neden boş geliyor?
Tarih modeli, ilişki ve görselin tarih bağlamı kontrol edilmelidir.
Önceki yıl satışını ay bazında da gösterebilir miyim?
Evet; uygun tarih modeliyle ay ve diğer zaman seviyelerinde karşılaştırmalar yapılabilir.
Danışmanlık
Power BI raporlarınızda DAX, veri modeli veya performans sorunları yaşıyorsanız mevcut yapınızı inceleyerek raporlama mimarisi, DAX optimizasyonu ve performans analizi konusunda danışmanlık desteği alabilirsiniz.
Kaynak
Microsoft Learn: sameperiodlastyear-function-dax · Microsoft Learn: model-date-tables
Metin SEVİNDİK | İş Zekası ve Veri Danışmanlığı
Power BI ve DAX danışmanlığı için iletişime geçin.
DAX serisinde okumaya devam edin
DAX Nedir, Nasıl Çalışır, Zor mu? · CALCULATE Nasıl Çalışır? · ALL, ALLEXCEPT ve REMOVEFILTERS Arasındaki Farklar